Zmiany w składzie i ładunku ścieków dopływających do oczyszczalni stwarzają wyzwanie dla utrzymania stabilnej pracy reaktorów biologicznych. Wrażliwym procesem jest nitryfikacja, której efektywność zależy od szeregu czynników, w tym dostępności tlenu oraz stężenia azotu amonowego w ściekach surowych. Tradycyjne systemy sterowania, oparte na stałych wartościach zadanych, często nie są w stanie odpowiednio reagować na wahania ładunku azotu, co prowadzi do przeciążeń układu lub nadmiernego zużycia energii na napowietrzanie. Rozwiązaniem jest tzw. regulacja zmiennowartościowa, która umożliwia automatyczne dostosowanie parametrów pracy systemu napowietrzania do aktualnego zapotrzebowania. Kluczowym elementem regulacji zmiennowartościowej są pomiary on-line stężenia jonów amonowych (NH4 +) oraz opcjonalnie przepływu ścieków/ładunku azotu na wlocie i wylocie reaktora. W tej regulacji wartość zadana stężenia tlenu nie jest stała w czasie tylko jest funkcją aktualnej jakości ścieków biologicznie oczyszczonych i opcjonalnie, obciążenia bloku biologicznego. Zastosowanie regulacji zmiennowartościowej pozwala zwiększyć stabilność procesu usuwania azotu, ale również ograniczyć zużycie energii i poprawić parametry ścieków oczyszczonych. MPWiK S.A. we Wrocławiu, prowadzi testy autorskiego systemu sterowania napowietrzaniem w oparciu o wskazania azotu amonowego, a niniejszy artykuł przedstawia wyniki wstępnych testów technologii. Aktualnie rozwiązanie to pozwala na oszczędności do 14% względem ciągu referencyjnego, w którym stosowana jest stałowartościowa regulacja stężeniem tlenu. Aktualnymi wyzwaniami są praca algorytmu przy bardzo niskich obciążeniach ładunkiem oraz utrzymanie odpowiedniego stężenia azotu ogólnego w ściekach biologicznie oczyszczonych.